"Bajki napisane w Stutthofie i nie tylko..."

20 czerwca 2013 r. w Bibliotece Społecznej "Przyjazne Pomorze" w Gdańsku-Stogach Elżbieta Grot, kierownik Oddziału Naukowego Muzeum Stutthof w Sopocie, poprowadziła spotkanie "Bajki napisane w Stutthofie i nie tylko...". Zaprezentowała bajki i wiersze napisane w KL Stutthof przez więźniarkę polityczną Halinę Banasiak.

Halina Banasiak przed wybuchem II wojny światowej uczyła języka polskiego w Gimnazjum w Toruniu. W czasie wojny razem z mężem zaangażowała się w działalność konspiracyjną w. ZWZ-AK. Podczas próby nielegalnego przekroczenia granicy z Generalnym Gubernatorstwem, dokąd wcześniej przerzucono męża z trójką ich dzieci, Halina Banasiak została zatrzymana przez funkcjonariuszy gestapo. Osadzono ją w więzieniu w Toruniu; następnie trafiła do więzienia w Bydgoszczy.

Skazano ją na pobyt w obozie koncentracyjnym Stutthof, w którym przebywała od 25 czerwca 1944 r. jako numer 37 323. W obozie, wraz z grupą kobiet pochodzących z Pomorza, działała w strukturach obozowego ruchu oporu, biorąc udział w nauczaniu młodszych współwięźniarek. Z tęsknoty do swoich dzieci – Zosi, Andrzeja i Macieja – pisała wiersze i bajki. W czasie epidemii w obozie zgłosiła się dobrowolnie do rewiru dla kobiet, aby tam opiekować się chorymi więźniarkami. Została ewakuowana z KL Stutthof w ostatnim transporcie 27 kwietnia 1945 r. drogą morską razem z kobietami z rewiru. Barka, na której płynęła, dotarła do Flensburga, gdzie kilka dni później Szwedzki Czerwony Krzyż przejął pozostałych przy życiu więźniów i przetransportował ich na statku „Homberg” do Malmo w Szwecji. Objęci troskliwą opieką ocaleni więźniowie wracali do życia. Niestety, Halina Banasiak, która opiekowała się chorymi do końca, zaraziła się tyfusem plamistym. 8 czerwca, w czasie kwarantanny, zmarła w szpitalu w Malmo. Pochowano ją na miejscowym cmentarzu. Tuż przed śmiercią bajki przekazała koleżance z obozu, Walerii Felchnerowskiej, z prośbą o przekazanie ich swoim dzieciom.

Wzruszająca historia Haliny Banasiak, obozowej poetki i samarytanki, spotkała się z dużym zainteresowaniem czytelników, podobnie jak wiersze, które zostały odczytane w trakcie spotkania. Książkę można nabyć w księgarni internetowej Muzeum Stutthof.

(eg)

Galeria zdjęć